Sosyo-Demografik Değişkenler Açısından Örgütsel Özdeşleşme Düzeyleri Farklılık Gösterir mi?: TRC1 (Gaziantep, Adıyaman, Kilis) Bölgesi Örneği

Author:

Number of pages: 897-915
Year-Number: 2019-5

Abstract

Bu çalışmada, işgörenlerin sosyo-demografik özellikleri açısından algılanan örgütsel özdeşleşme düzeyinin farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bu bağlamda, TRC1 Bölgesinin organize sanayi işletmelerindeki işgörenler arasından tesadüfi örneklem türlerinden “basit rastgele örneklem yöntemi” ile seçilen 1.105 işgörene uygulanan anket yöntemi ile çalışmanın veri setine ulaşılmıştır. Veri setinin analizi için SPSS 22.0 programından yararlanılmıştır. Verilerin analizi kapsamında frekans analizi, güvenilirlik analizi, normal dağılım testi ve faktör analizi uygulanmıştır. Örgütsel özdeşleşme ölçeğinin belirlenmesine yönelik yapılan araştırmalar sonucunda, bu çalışmada, işgörenlerin örgütsel özdeşleşme düzeylerini belirlemek için Cheney ‘in (1982) geliştirdiği örgütsel özdeşleşme ölçeğinin kullanılmasına karar verilmiştir. Ancak, yapılan geniş kapsamlı araştırma ve incelemeler sonucunda, örgütsel özdeşleşme ile ilgili olarak Çakınberk ve diğerleri (2011) ile Balcı ve diğerleri (2012) tarafından kullanılan ve örgütsel özdeşleşmenin son hali olan 18 maddelik ölçek kullanılmıştır. Ölçeğin güvenilirlik katsayısı 0.927’dir. Faktör analizi ile örgütsel özdeşleşme ölçeğinin her bir maddesi için elde edilen örneklem sayısının yeterlilik düzeyi Kaiser-Meyer-Olkin testi ile ölçülmüş olup, test sonucu (0,948>0,90 olduğu için) mükemmel çıkmıştır; Barlett küresellik testi ile de ölçeğin maddeleri arasındaki tutarlılık ölçülmüştür (p<0,01) ve sonuç anlamlı bulunmuştur. Faktör analizinin “Döndürülmüş Faktör Matrisi” ile örgütsel özdeşleşme ölçeği iki boyutlu bir yapıya ulaşmıştır. Ölçeğin ilk 9 maddesinden oluşan birinci boyutu “bilişsel özdeşleşme” ve son 9 maddeden oluşan ikinci boyutu “duyuşsal özdeşleşme” olarak adlandırılmıştır. Ayrıca, normallik testi sonucunda, verilerin normal dağılım özelliği göstermediği (p<0,01) tespit edildiğinden, hipotezlerin test edilmesinde parametrik olmayan analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın hipotezlerinin MannWhitney U ile Kruskal Wallis H testleri ile analizi sonucunda, araştırmaya katılan işgörenlerin cinsiyeti, medeni durumu, yaşı ve görevi açısından algılanan örgütsel özdeşleşme düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0.05). Ancak, araştırmaya katılan işgörenlerin eğitim düzeyi açısından algılanan örgütsel özdeşleşme düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmamıştır (p>0.05). Diğer taraftan, araştırmaya katılan işgörenlerin aylık gelir düzeyi açısından örgütsel özdeşleşmenin “duyuşsal özdeşleşme” boyutuna ilişkin algı düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmasına (p=0.002<0.05) rağmen, “bilişsel özdeşleşme” boyutuna ilişkin algı düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p=0.071>0.05). Bununla birlikte, araştırmaya katılan işgörenlerin kıdem düzeyi açısından örgütsel özdeşleşmenin “bilişsel özdeşleşme” boyutuna ilişkin algı düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmasına (p=0.014<0.05) rağmen, “duyuşsal özdeşleşme” boyutuna ilişkin algı düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p=0.073>0.05).

Keywords

Abstract

In this study, it was investigated whether the perceived organizational identification levels differ in terms of socio-demographic characteristics of employees. In this context, the data set of the study was reached with the survey method applied to 1,105 employees selected by random sampling method among the employees in the organized industrial enterprises of TRC1 Zone. SPSS 22.0 program was used to analyze the data set. In this study, it was decided to use the organizational identification scale developed by Cheney (1982) in order to determine the organizational identification levels of the employees. However, as a result of extensive researches and investigations, the 18-item scale used by Çakınberk et al. (2011) and Balcı et al. (2012) was used for organizational identification. The reliability coefficient of the scale was 0.927. As a result of the analysis of the hypotheses of the study with MannWhitney U and Kruskal Wallis H tests, significant differences were found between the perceived organizational identification levels in terms of gender, marital status, age and task of the employees (p <0.05). However, no significant differences were found between the perceived organizational identification levels of the employees in terms of education level (p> 0.05). On the other hand, although there was a significant difference between the perception levels related to the affectivel identification dimension (p= 0.002 <0.05), there was no significant difference between the perception levels of cognitive identification dimension (p= 0.071> 0.05). On the other hand, although there was a significant difference between the perception levels of cognitive identification dimension in terms of seniority of the participants (p= 0,014 <0,05), there was no significant difference between the perception levels of affective identification dimension (p= 0,073> 0,05).

Keywords