Türkiye’de Döviz Tasarrufları İstikrarlı mı?

Author:

Number of pages: 322-330
Year-Number: 2020-4

Abstract

Bir ülkedeki makroekonomik istikrarı sağlayan faktörler arasında düşük ve öngörülebilir bir enflasyon oranı, makul bir faiz oranı, sürdürülebilir bir maliye politikası, rekabetçi ve öngörülebilir bir reel döviz kuru ve dengeli bir ödemeler bilançosu gibi göstergeler yer almaktadır. Bu faktörler arasında yer alan enflasyon oranının ve reel döviz kurunun yüksek ve istikrarsız bir yapı sergilemesi, tasarruf sahiplerinin davranışlarını etkilemektedir. Fiyat istikrarının sağlanamadığı ve ülkenin rekabet gücünü azaltan yüksek döviz kurunun olduğu ekonomilerde, karar birimleri tasarruf kararlarını alırken yabancı para birimlerini tercih etmektelerdir. Başka bir ifade ile enflasyon oranının ve döviz kurunun yüksek olduğu ekonomilerde döviz tevdiat hesaplarında da bir artış olduğu gözlenmektedir.

Bu çalışmanın amacı, gerçek ve tüzel kişilerin döviz tasarruflarının istikrar yapısını incelemektir. Bu amaçla, Aralık 2012- Ekim 2020 dönemine ait döviz tevdiat hesapları incelenmiştir. Gerçek ve tüzel kişilerin döviz tasarruflarının istikrar yapısı Fourier Birim Kök Testleri ile araştırılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, tüzel kişilerin döviz tevdiat serilerinin birim kök içerdiği, gerçek kişilerin döviz tevdiat serilerinin ise durağanlıkları konusunda (en azından incelenen dönem için) net bir durumun olmadığı gözlemlenmiştir. Bu sonuçlara göre tüzel kişilerin döviz tevdiat serileri, gerçek kişilerin döviz tevdiat serilerine göre geçmiş verilerinden etkilenmektedir. Söz konusu bu durum tüzel ve gerçek kişilerin tasarruf davranışlarının farklı olduğunu göstermektedir.

Keywords

Abstract

In factors that ensure macroeconomic stability in a country include indicators such as a low and predictable inflation rate, a reasonable interest rate, a sustainable fiscal policy, competitive and predictable a real exchange rate and a balanced balance sheet of payments. The high and unstable structure of the inflation rate and the real exchange rate, which are among these factors, affect the behavior of savers. In economies where price stability cannot be achieved and there is a high exchange rate, which reduces the competitiveness of the country, decision-making units prefer foreign currencies when making their savings decisions. In other words, it is observed that there is an increase in foreign exchange deposit accounts in economies with high inflation rates and high exchange rates.

The aim of this study is to examine the stability structure of foreign currency savings of real and legal persons. For this purpose, foreign currency deposit accounts for the period between December 2012 and October 2020 were examined. The stability structure of foreign exchange savings of real and legal persons was investigated by Fourier Unit Root Tests. According to the analysis results; It has been observed that the foreign currency deposit series of legal entities contain unit root, while there is no clear situation (at least for the period examined) regarding the stagnation of the foreign currency deposit series of real persons. According to these results, the foreign currency deposit series of legal entities are affected by historical data according to the foreign currency deposit series of real persons. This situation shows that the savings behaviors of legal and natural persons are different.

Keywords