İhracatçı KOBİ'lerde frugal lojistik: Kaynak kısıtları altındaki uygulamalara yönelik bir tipoloji önerisi
Author :
Abstract
Bu çalışma, kaynak kısıtları altında faaliyet gösteren ihracatçı küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ’ler) lojistik süreçlerinde benimsedikleri frugal yaklaşımları incelemekte ve bu uygulamaları literatüre dayalı bir tipoloji çerçevesinde kavramsallaştırmayı amaçlamaktadır. COVID-19 pandemisi, jeopolitik çatışmalar ve artan küresel belirsizlikler, ihracatçı KOBİ’lerin lojistik maliyetler, teslimat süreleri ve operasyonel kırılganlıklar karşısında daha sade, esnek ve düşük maliyetli çözümlere yönelmesine yol açmıştır. Buna rağmen mevcut frugal yaklaşım literatürünün büyük ölçüde ürün ve üretim odaklı olduğu, lojistik süreçlerin ise dağınık ve sınırlı biçimde ele alındığı görülmektedir. Bu boşluktan hareketle çalışma, 2004–2025 dönemini kapsayan Scopus veri tabanından elde edilen ve seçim kriterleri doğrultusunda 27 çalışmaya indirilen literatürün nitel içerik analizi yoluyla tipoloji belirlenmesine dayanmaktadır. Bulgular, frugal lojistik uygulamalarının dört temel tip (operasyonel basitleştirme, maliyet temelli lojistik tasarımı, yeterince iyi lojistik hizmetleri ve esnek-modüler lojistik uygulamaları) ile iki bağlama özgü genişletilmiş tip (hiper-yerelleşme ve sosyal kapsayıcı lojistik) altında toplandığını göstermektedir. Geliştirilen tipoloji, frugal yaklaşımın ihracatçı KOBİ’ler için belirsizlik altında lojistik dayanıklılığı ve maliyet etkinliğini destekleyen stratejik bir mekanizma olarak değerlendirilebileceğine işaret etmektedir.
Keywords
Abstract
This study examines the frugal approaches adopted by exporting small and medium-sized enterprises (SMEs) operating under resource constraints in their logistics processes and aims to conceptualize these practices within literature-based typology framework. The COVID-19 pandemic, geopolitical conflicts, and increasing global uncertainties have led exporting SMEs to turn toward simpler, more flexible, and low-cost solutions in response to logistics costs, delivery times, and operational vulnerabilities. Nevertheless, the existing frugal approach literature is largely product- and production-oriented, while logistics processes are addressed in a fragmented and limited manner. Building on this gap, the study is based on the identification of a typology through qualitative content analysis of the literature obtained from the Scopus database covering the period 2004–2025, narrowed down to 27 studies through systematic selection criteria. The findings show that frugal logistics practices are grouped under four main types (operational simplification, cost-based logistics design, good-enough logistics services, and flexible-modular logistics practices) and two context-specific extended types (hyper-localization and socially inclusive logistics). The developed typology indicates that the frugal approach can be considered a strategic mechanism that supports logistics resilience and cost efficiency for exporting SMEs under conditions of uncertainty.
