Author :
Abstract
İskenderun–Halep ticaret hattı, 18. yüzyıldan 20. yüzyıl başlarına kadar Doğu Akdeniz ticaretinde işlevsel bir lojistik ağ oluşturmuştur. Bu çalışma, İskenderun Limanı ile Halep hinterlandı arasında gelişen ticaret yapısını tarihsel çerçevede inceleyerek, özellikle tıbbi ve eczacılık ürünleri ihracatının rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada tarihsel ve betimleyici yöntem benimsenmiş; British Foreign Office raporları, Osmanlı vilayet belgeleri, konsolosluk yazışmaları ve seyahatnamelerden yararlanılmıştır. Halep ile İskenderun arasındaki taşımacılık sistemi kervan yolları, menzil merkezleri, gümrük yapıları ve buharlı gemi hatlarıyla bütünleşmiş; böylece düzenli bir ticaret ağı oluşmuştur. 19. yüzyılda ulaştırma altyapısındaki gelişmeler ve Süveyş Kanalı’nın açılması, limanın bölgesel önemini artırmıştır. Bu dönemde ticaret kompozisyonu pamuk ve tahılın ötesine geçerek meyan kökü, kitre ve defne yağı gibi ürünlerle çeşitlenmiştir. Elde edilen bulgular, bu ürünlerin ihracatının bölgeyi erken dönem farmasötik tedarik zincirlerine bağladığını göstermektedir. Bu çerçevede İskenderun, yüksek hacimli bir merkezden ziyade Halep hinterlandını Akdeniz’e bağlayan stratejik bir geçiş noktası olarak öne çıkmaktadır.
Keywords
Abstract
The Iskenderun–Aleppo trade route constituted a functional logistical network within the Eastern Mediterranean from the eighteenth century to the early twentieth century. This study examines the commercial structure linking the Port of Iskenderun with the Aleppo hinterland, with particular attention to the role of medicinal and pharmaceutical exports. The analysis is based on a historical and descriptive approach, drawing on British Foreign Office reports, Ottoman provincial records, consular correspondence, and travel accounts. The transport system between Aleppo and Iskenderun was organized through caravan routes, relay stations, customs institutions, and steamship connections, forming an integrated commercial framework. During the nineteenth century, improvements in transportation infrastructure and the opening of the Suez Canal increased the regional significance of the port. Trade patterns expanded beyond traditional commodities such as cotton and grain to include products like licorice root, tragacanth, and laurel oil. The findings indicate that these exports linked the region to early pharmaceutical supply chains, positioning Iskenderun as a strategic gateway connecting the Aleppo hinterland to Mediterranean trade networks.
