Türkiye’de Telekomünikasyon Yatırımlarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi

Author:

Number of pages: 316-343
Year-Number: 2021-3

Abstract

Ülkemizde ve dünyada yoğun şekilde işlenen Endüstri 4.0 kavramı aslında tüm sektörleri içine alan bir dijitalleşme süreci olarak görülmektedir. Telekomünikasyon sektörü ise Endüstri 4.0’ın yaygınlaşması adına en büyük katkıyı sağlayan sektörlerin başındadır.

Çalışmanın amacı Telekomünikasyon sektörü ile Türkiye ekonomisinin büyümesi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmada. 2008 ve 2020 yılları arasındaki veriler kullanılarak ekonomik gösterge olarak GSYH (Gayri Safi Yurtiçi Hasıla) ve telekomünikasyon göstergesi olarak da XDSL (dijital abone hattı, internet kullanan abone sayısı) abone sayısı, Mobil Abone Sayısı, Sabit Yatırımlar ve Mobil yatırımlar ele alınmıştır. Johansen eşbütünleşme yaklaşımı ile ARDL modeli tercih edilerek GSYH, Mobil Abone sayıları, XDSL, Sabit Yatırım ve Mobil Yatırım üzerinden değerlendirme yapılmıştır. ADF birim kök testi yapılarak durağanlık elde edilmiş ve çalışma Granger nedensellik testine tabi tutulmuştur.

Çalışmada yapılan Granger nedensellik analizi sonucuna bakıldığında sabit yatırımlar ile GSYH arasında çift yönlü, GSYH’den XDSL’e doğru tek yönlü bir ilişki tespiti yapılmıştır. Telekomünikasyon sektörünün sabit yatırımlarının artması GSYH’yi artırmakta ve GSYH‘nin artması da sabit yatırımların artmasına neden olmaktadır. GSYH’nin artışı ise XDSL Abone sayısını artırmaktadır. GSYH ile mobil yatırımlar ve Mobil abone sayısı arasında bir ilişki bulunamamıştır. Çalışmanın literatürdeki çalışmalar ve yöntemler ile paralellik gösterdiği tespit edilmiştir.

Keywords

Abstract

The concept of Industry 4.0, which is intensively processed in our country and in the world, is actually seen as a digitalization process that includes all sectors. The telecommunication sector is one of the sectors that make the biggest contribution to the spread of Industry 4.0.

The aim of the study is to examine the relationship between the telecommunication sector and the growth of the Turkish economy. In the study, using the data between 2008 and 2020, GDP (Gross Domestic Product) as an economic indicator and XDSL (digital subscriber line, number of subscribers using the internet) subscriber number, Mobile Subscriber Number, Fixed Investments and Mobile investments as a telecommunication indicator are discussed. With the Johansen cointegration approach, ARDL model was preferred and the evaluation was made on GDP, Mobile Subscriber numbers, XDSL, Fixed Investment and Mobile Investment. Stationarity was obtained by performing ADF unit root test and the study was subjected to Granger causality test.

Looking at the result of the Granger causality analysis made in the study, a two-way relationship between fixed investments and GDP, and a one-way relationship from GDP to XDSL was determined. The increase in the fixed investments of the telecommunication sector increases the GDP and the increase in the GDP causes an increase in the fixed investments. The increase in GDP increases the number of XDSL Subscribers. No relationship was found between GDP, mobile investments and the number of mobile subscribers. It has been determined that the study is in parallel with the studies and methods in the literature.

Keywords