Endüstri 4.0 Farkındalığı, Demografik Farklılıklar ve Girişimcilik Niyeti: Üniversite Öğrencileri Üzerine Ampirik Bir İnceleme
Author :
Abstract
Bu çalışma, Endüstri 4.0 farkındalığının üniversite öğrencilerinin girişimcilik niyeti üzerindeki etkisini ve bireysel farklılıkların bu ilişkideki düzenleyici rollerini incelemektedir. Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören 1166 öğrenciden anket yoluyla veri toplanmış; analizler SPSS, AMOS ve PROCESS kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, Endüstri 4.0 farkındalığının girişimcilik niyetini anlamlı ve pozitif yönde etkilediğini göstermektedir (p<.001). Yaş grubu bu ilişkide anlamlı bir düzenleyici olarak ortaya çıkmış, dijital farkındalığın girişimcilik niyetine etkisinin özellikle genç bireylerde daha güçlü olduğu bulunmuştur (p=.018). Buna karşın akademik başarı, cinsiyet, eğitim düzeyi ve ebeveyn eğitim düzeyleri anlamlı düzenleyici roller sergilememiştir. Ancak ek analizler, annenin eğitim düzeyindeki artışın farkındalık–niyet ilişkisini güçlendirme eğiliminde, babanın eğitim düzeyinin ise sabit bir etki sergilediğini ortaya koymuştur. Bu durum, annelerin sosyal öğrenme ve rol model etkileriyle girişimcilik yönelimini desteklemede daha belirleyici olabileceğini göstermektedir. Sonuçlar, Planlı Davranış Teorisi ve Sosyal Bilişsel Teori çerçevesinde değerlendirildiğinde, dijitalleşmeye ilişkin bilişsel farkındalığın girişimcilik niyetinin güçlü bir belirleyicisi olduğunu ve bu etkinin özellikle genç bireylerde belirginleştiğini göstermektedir. Çalışma, Endüstri 4.0 farkındalığını girişimcilik niyeti literatüründe açıklayıcı bir arka plan faktörü olarak önermektedir.
Keywords
Abstract
This study examines the effect of Industry 4.0 awareness on university students’ entrepreneurial intention and investigates the moderating roles of individual differences in this relationship. Data were collected from 1,166 students at universities in Türkiye through surveys, and the analyses were conducted using SPSS, AMOS, and PROCESS. The findings reveal that Industry 4.0 awareness has a significant and positive effect on entrepreneurial intention (p<.001). Age group emerged as a significant moderator, indicating that the impact of digital awareness on entrepreneurial intention is stronger among younger individuals (p=.018). In contrast, academic achievement, gender, education level, and parental education didn’t exhibit statistically significant moderating effects. However, additional analyses suggest that higher maternal education tends to strengthen the relationship between Industry 4.0 awareness and entrepreneurial intention, whereas paternal education shows a stable effect. This finding implies that mothers may play a more influential role in supporting entrepreneurial tendencies through social learning and role-modeling mechanisms. Overall, the results, evaluated within the frameworks of the Theory of Planned Behavior and Social Cognitive Theory, demonstrate that cognitive awareness of digitalization is a strong determinant of entrepreneurial intention, particularly among younger individuals. The study proposes Industry 4.0 awareness as an explanatory background factor in entrepreneurial intention research.
